Яке аз роҳбарони диаспораи тоҷикон дар қаламрави вилояти Перм аз шаҳрвандии Русия маҳрум ва аз кишвар ихроҷ шудааст. Ба иттилои ниҳодҳои масъул, асос барои қабул кардани чунин қарор «амалҳое будаанд, ки ба амнияти миллӣ таҳдид эҷод мекунанд». Барои ӯ ҳамчунин маҳдудияти дарозмуддати вуруд ба Русия муқаррар гардидааст.
Тибқи иттилооти расонаҳои маҳаллӣ, сухан дар бораи Сайфиддин Одинаев меравад, ки қаблан низ ба доираи таваҷҷуҳи мақомоти қонунбарор афтода буд. Соли 2014 ӯ дар робита ба парвандаи ҷиноятӣ маҳкум шуда, барои муддати муайян ҷазои маҳрумият аз озодиро паси сар намудааст.
Бо вуҷуди он ки ин қазия характери ҷиноятӣ дорад, қарор дар бораи маҳрум сохтан аз шаҳрвандӣ ва ихроҷ аз кишвар дар миёни муҳоҷирон ва аъзои диаспора вокунишҳои зиёд ба бор овард. Бархе нозирон ин ҳолатро дар заминаи равандҳои васеътар дар баробари фаъолони ҷамъиятии диаспора арзёбӣ мекунанд.
Қазияҳои гузашта: аз Каромат Шарипов то Иззат Амон
Дар хотираи ҷомеаи муҳоҷирон яке аз парвандаҳои пуровоза — сарнавишти Каромат Шарипов аст, ки дар Маскав ба ҳимояи ҳуқуқи муҳоҷирон машғул буд. Ӯ соли 2017 аз шаҳрвандӣ маҳрум ва ба Тоҷикистон бозгардонида шуд. Гарчанде асосҳои расмӣ ба масоили ҳуҷҷатгузорӣ рабт дода мешуданд, қисме аз коршиносон ин воқеаро ба мавқеи фаъолонаи ҷамъиятии ӯ пайванд медоданд.
Парвандаи дигар — қазияи Иззат Амон — низ баҳсбарангез шуд. Ӯ, ки ба шаҳрвандони муҳоҷир ёрии ҳуқуқӣ мерасонд, соли 2021 боздошт ва ба Тоҷикистон интиқол дода шуд. Баъдтар аз рӯи моддаҳои дорои моҳияти иқтисодӣ маҳкум гардид. Тарафдоронаш бар онанд, ки парванда дорои ангезаи сиёсӣ буда метавонад, дар ҳоле ки мақомоти расмӣ ба ҷиноятӣ будани иттиҳомот таъкид мекунанд.
Ин ҳолатҳо нишон медиҳанд, ки роҳбарони ҷамъиятии диаспора бештар дар шароити ҳассос қарор доранд ва қарорҳои нисбат ба онҳо қабулшуда паёмадҳои васеи иҷтимоӣ ва равонӣ барои муҳити муҳоҷирон ба бор меоранд.
Раванд ё иттифоқҳои ҷудогона?
Қазияи Сайфиддин Одинаев аз ҷиҳати моҳият бо парвандаҳои Каромат Шарипов ва Иззат Амон фарқ дорад, вале онҳоро чанд мушаххасоти умумӣ мепайвандад:
- қабул шудани қарорҳои сахт ва дарозмуддат;
- ба ҳадаф қарор гирифтани чеҳраҳои шинохтаи диаспора;
- таъсири васеъ ба ҷомеаи муҳоҷирон ва фазои иҷтимоӣ.
Дар чунин шароит барои қисме аз шаҳрвандони муҳоҷир ҳисси ноустувории ҳуқуқӣ ва нигаронӣ зиёд мегардад.
Аҳамияти мавзӯъ барои ҷомеа
Ин рӯйдодҳо на танҳо сарнавишти шахсии афрод, балки фазои ҷамъиятӣ, муносибати аҳолӣ ба равандҳои ҳуқуқӣ ва фаъолияти иҷтимоии диаспораро низ таҳти таъсир мегузоранд.
Саволи асосӣ ин аст:
то куҷо чунин қарорҳо танҳо дар доираи ҳуқуқӣ мебошанд ва кай ба фишор болои фаъолони ҷомеа табдил меёбанд?
Посух ба он ҳанӯз ҳам баҳсбарангез боқӣ мемонад.
Шоҳиди ҳодисаи муҳим шудед?
Иттилоъ, акс ё видео фиристед — маводҳо махфона баррасӣ мешаванд.
